Materiały dotyczące gminy Siennica

Muzeum Szkolne w Siennicy

Sakralny zespół został wzniesiony w latach 1749 – 1760. Rola jego fundatorów przypadła wojewodzie mazowieckiemu Kazimierzowi Rudzińskiemu i jego żonie Antoninie z Nowosielskich Rudzińskiej. Kompleks powstał wg projektu architekta polskiego włoskiego pochodzenia Antonio Solariego (1700 – 1763). Co ciekawe pracował on również przy takich obiektach jak m.in. kościoły w Warce i Siedlcach, kolegiata w Łukowie, kolegium Pijarów w Radomiu oraz stołeczny klasztor sióstr Sakramentek. W stolicy Polski uczestniczył on ponadto przy przebudowie Zamku Królewskiego. 14 sierpnia 1761 przyniósł tymczasem konsekrację kościoła i klasztoru, które do 1864 roku znajdowały się w posiadaniu zakonu franciszkanów- reformatów.

Zauważmy, że ten odłam franciszkanów wyłonił się w szesnastym stuleciu w wyniku ruchów reformatorskich mających miejsce w zakonie. Jego przedstawiciele przybyli do naszego kraju w siedemnastym wieku. W 1772 roku w Polsce istniały cztery prowincje franciszkańsko – reformackie. Na ich obszarze funkcjonowało sześćdziesiąt klasztorów. 4 października 1897 roku papież Leon XIII zlikwidował odrębności mające miejsce w obrębie zakonu franciszkanów. Po kasacji siennickiego klasztoru, która okazała się jedną z represji zastosowanych przez władze carskie po stłumieniu powstania styczniowego w budynku zlokalizowano seminarium nauczycielskie. Szybko, wbrew zamierzeniom władz rosyjskich, stało się ono miejscem rozwijania myśli o niepodległej Ojczyźnie. Warto dodać, że w latach 1859 i 1912 budynki uległy restauracji. Następnie, po zniszczeniu w 1944 roku przez wojska niemieckie odbudowano je, a wkrótce ponownie odnowiono w latach 1958 – 1959.

Barokowy kościół pod wezwaniem Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny złożony jest z czteroprzęsłowej, prostokątnej nawy i węższego od niej, prostokątnego, dwuprzęsłowego prezbiterium. Od niego wiedzie przejście do pomieszczeń poklasztornych i zakrystii. – Wewnątrz ściany nawy rozczłonkowane wydatnymi filarami, między którymi wysokie arkadowe wnęki o zaokrąglonych narożach. Filary opięte toskańskmi pilastrami dźwigającymi obiegające nawę i prezbiterium belkowanie z silnie wyładowanym gzymsem. Sklepienia kolebkowo – krzyżowe na zdwojonych gurtach. Łuk tęczy półkolisty wsparty na filarach. W tarczowych ścianach wnęk o zach. okna zamknięte odcinkowo. W pn. przęśle nawy murowany, podsklepiony chór muzyczny wsparty na trzech arkadach filarowych, z których środkowa zamknięta półepileptycznie z kratą ozdobioną elementami reformackimi, po poł. w. XVIII, boczne półkoliście. (…) (…)

Nad belkowaniem o profilowanym gzymsie szczyt pilastrowy ze spływami bezwolutowymi i wazonami, zwieńczony odcinkowym przyczółkiem: na nim daty renowacji. Elewacja zach. rozczłonkowana parami lizen, gzymsem kordonowym i uproszczonym belkowaniem. Dachy dwuspadowe, kryte blachą. Na kalenicy nad nawą wieżyczka na sygnaturkę, kryta hełmem blaszanym – napisały w opisie kościoła Izabella Galicka i Hanna Sygietyńska. W kościele można obejrzeć liczne przedmioty noszące cechy zabytkowości. Wśród nich można wymienić m.in. osiemnastowieczny obraz Cudownego Pomnożenia Chleba, który znajduje się w ołtarzu głównym świątyni. Z tego samego stulecia pochodzą również chrzcielnica, kropielnica, dwie szafy zakrystyjne oraz srebrna tabliczka wotywna i rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego. Odwiedziny świątyni przynoszą także możliwość obejrzenia portretów wojewody Michała Rudzińskiego i jego żony kasztelanki słońskiej Elżbiety z Potockich. W kościele znajdują się również tablice epitafijne poświęcone świętemu Janowi Pawłowi II, podstolemu inflanckiemu Michałowi Babskiemu, regentowi grodzkiemu sieradzkiemu Józefowi Jaxa Leśniewskiemu, Franciszkowi Kopycińskiemu, Ludwice i Stanisławowi Dzwonkowskim, ks. Łukaszowi Janczakowi i poległemu w Powstaniu Warszawskim żołnierzowi Armii Krajowej starszemu strzelcowi Janowi Sado ps. „Twardy”.

Kolejna z nich upamiętnia żołnierzy AK kapitana Tadeusza Kuryłka, starszego szeregowego Bolesława Duszczyka i szeregowego Stanisława Duszczyka, którzy zostali straceni 31 grudnia 1946 roku za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego. Najmłodsza z tablic przypomina natomiast o rekonsekracji kościoła, konsekracji ołtarza pańskiego i poświęcenia zrekonstruowanej nadstawy ołtarza. Wydarzenie to miało miejsce 21 listopada 2018 roku. W zachodnią ścianę prezbiterium wmurowana jest ponadto urna z sercem Antoniego Rudzińskiego. Ważnym elementem wystroju kościelnego wnętrza jest także odtworzony obraz Matki Bożej Siennickiej. Jej oryginalny wizerunek znajdował się niegdyś w siennickiej świątyni i był czczony od lat dwudziestych XVII wieku. Była to stylizowana i słynąca cudami kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Posiadała srebrno – złotą koronkę i korony. Poddana renowacji i oprawiona w ramy w 1918 roku spłonęła ona w wyniku wojennego pożaru mającego miejsce 28 lipca 1944 roku.

Odtworzony obraz Matki Bożej Siennickiej został poświęcony 20 listopada 2004 roku. Godny uwagi jest także czworoboczny, otoczony osiemnastowiecznym murem dziedziniec kościoła. Do charakterystycznych jego elementów należą barokowa brama zwieńczona półkolistym szczytem, usytuowana na toskańskiej kolumnie dziewiętnastowieczna figura Matki Boskiej Niepokalanej oraz okalający ją ponad dwustuletni murek ceglany. Obecnym proboszczem siennickiej parafii jest ksiądz Marek Kasprzak. Posługę duchową sprawuje w niej także ks. Dariusz Stonio.